{"id":11451,"date":"2025-02-25T22:34:01","date_gmt":"2025-02-25T20:34:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zst.suwalki.pl\/www\/?p=11451"},"modified":"2025-02-25T22:34:01","modified_gmt":"2025-02-25T20:34:01","slug":"dzien-nauki-polskiej-swieto-wiedzy-pasji-i-odkryc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zst.suwalki.pl\/www\/dzien-nauki-polskiej-swieto-wiedzy-pasji-i-odkryc\/","title":{"rendered":"Dzie\u0144 Nauki Polskiej – \u015awi\u0119to Wiedzy, Pasji i Odkry\u0107"},"content":{"rendered":"

19 lutego co roku obchodzimy Dzie\u0144 Nauki Polskiej. To \u015bwi\u0119to upami\u0119tniaj\u0105ce dorobek polskich naukowc\u00f3w i ich wk\u0142ad w rozw\u00f3j \u015bwiatowej nauki. Data ta nie jest przypadkowa – to rocznica urodzin Miko\u0142aja Kopernika, kt\u00f3ry swoj\u0105 teori\u0105 heliocentryczn\u0105 zmieni\u0142 bieg historii nauki. Uczniowie z klasy drugiej technik mechatronik postanowili przybli\u017cy\u0107 sobie i kolegom sylwetki polskich konstruktor\u00f3w i wynalazc\u00f3w. Przygotowali w\u0142asne projekty oraz prezentacje dotycz\u0105ce biografii i dokona\u0144 naszych rodak\u00f3w. Jedna z prac dotyczy\u0142a prof. Jana Czochralskigo \u2013 kim by\u0142, co dokona\u0142? To chemik, metaloznawca, krystalograf, farmaceuta, poeta i mecenas sztuki. Opracowana w 1916 r. metoda pomiaru szybko\u015bci krystalizacji metali, nazwana zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej Jego imieniem. Jej zastosowanie do otrzymywania na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105 kryszta\u0142\u00f3w germanu i krzemu umo\u017cliwi\u0142o burzliwy rozw\u00f3j elektroniki (m.in. do produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w) i fizyki cia\u0142a sta\u0142ego. Do dzi\u015b \u017cadna z innych, nowszych metod hodowli kryszta\u0142\u00f3w nie mo\u017ce konkurowa\u0107 wielo\u015bci\u0105 zastosowa\u0144 i modyfikacji z metod\u0105 Czochralskiego.
\nZar\u00f3wno s\u0142ynny mostek prostowniczy, jak i popularny kondensator elektrolityczny to wynalazki polskiego in\u017cyniera, Karola Pollaka, cz\u0142owieka o rozleg\u0142ych zainteresowaniach i utalentowanego konstruktora. Opatentowa\u0142 98 wynalazk\u00f3w. Najwi\u0119kszy rozg\u0142os zyska\u0142 on dzi\u0119ki pracy nad budow\u0105 i wykorzystaniem akumulator\u00f3w. Do innych jego wa\u017cniejszych osi\u0105gni\u0119\u0107 zaliczaj\u0105 si\u0119: automatyczny \u0142\u0105cznik do lamp elektrycznych, lampa bezpiecze\u0144stwa dla g\u00f3rnictwa, prostownik komutatorowy do przekszta\u0142cania pr\u0105du przemiennego w pr\u0105d sta\u0142y.
\nCzy wiemy, kto by\u0142 wynalazc\u0105 materia\u0142u kuloodpornego? Je\u015bli nie to warto przyjrze\u0107 si\u0119 postaci Kazimierza \u017beglenia. To on skonstruowa\u0142 pierwsza kamizelk\u0119 kuloodporn\u0105 z u\u017cyciem swojego materia\u0142u, nieprzebijanych bezd\u0119tkowych opon i p\u0142yty pancernej. Przy wsparciu Jana Szczepaniaka powsta\u0142a kamizelka, kt\u00f3ra najwi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0119 przynios\u0142a, gdy ocali\u0142a z zamachu \u017cycie hiszpa\u0144skiego kr\u00f3la, Alfonsa XIII.
\nS\u0142ynnym polskim wynalazc\u0105, zwany polskim Edisonem jest wspomniany Jan Szczepanik. Czym zas\u0142u\u017cy\u0142 sobie na to miano – sta\u0142 si\u0119 dzi\u0119ki wynalazkom z u\u017cyciem technik wykonywania fotografii barwnej oraz rozwi\u0105zaniami z dziedziny tkactwa.
\nNa uznanie zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c Kazimierz Pr\u00f3szy\u0144ski. To zapomniany pionier ruchomego obrazu. Tak o nim powiedzia\u0142 Louis Lumi\u00e8re: \u201ePanowie, ten cz\u0142owiek jest pierwszy w kinematografii, ja jestem drugi\u201d. Pr\u00f3szy\u0144ski pracowa\u0142 nad rozwojem techniki filmowej, uzyskuj\u0105c w 1909 r. francuski patent na aeroskop, czyli pierwsz\u0105 na \u015bwiecie r\u0119czn\u0105 kamer\u0119 filmow\u0105 o nap\u0119dzie automatycznym. Rok 1913 przyni\u00f3s\u0142 pierwsze filmy d\u017awi\u0119kowe polskiego konstruktora, zrealizowane dzi\u0119ki nowemu wynalazkowi \u2013 kinofonowi, umo\u017cliwiaj\u0105cemu synchronizacj\u0119 d\u017awi\u0119ku z obrazem filmowym.
\nWarto te\u017c wspomnie\u0107 o Ignacym \u0141ukasiewiczu. By\u0142 in\u017cynierem i wynalazc\u0105, kt\u00f3ry dokona\u0142 rewolucji w dziedzinie wydobycia ropy naftowej. Jego osi\u0105gni\u0119cia sta\u0142y si\u0119 kluczowe dla rozwoju przemys\u0142u naftowego w Polsce i na \u015bwiecie.
\nPrzytoczone przyk\u0142ady wybitnych postaci nauki to tylko kilka wybranych nazwisk i niewielka ilustracja tego, w jaki spos\u00f3b rozw\u00f3j polskiej nauki stanowi istotny element \u015bwiatowego dziedzictwa naukowego. Osi\u0105gni\u0119cia polskich uczonych i konstruktor\u00f3w w wielu dziedzinach, od astronomii przez medycyn\u0119, informatyk\u0119, matematyk\u0119, fizyk\u0119, po nauki spo\u0142eczne i humanistyczne, wp\u0142ywaj\u0105 na rozw\u00f3j globalnej wiedzy i technologii. Mieli\u015bmy i nadal mamy odwa\u017cnych ludzi, prze\u0142amuj\u0105cych granice poznania, wybitnych naukowc\u00f3w, pi\u0119kne umys\u0142y, kt\u00f3rych geniusz zna ca\u0142y \u015bwiat.<\/p>\n